LOZAN'DA KAYBETTİKLERİMİZ

Ø      Kıbrıs, İngiltere'ye terk edildi.

Adada yaşayan Türkler, İngiliz vatandaşlığını kabul etmezlerse burayı terk edeceklerdir. (Madde 20)

Ø     İngiltere'ye 1.Dünya Savaşı öncesi sipariş edilen ve parası ödenen gemiler savaş çıkınca teslim edilmemiştir.

Bu gemilerin İngiliz malı olduğu kabul edilmiş…(Madde 58)

Ø      Türkiye, Mısır, Sudan, ve Libya üzerindeki tüm hak ve ayrıcalıklarından vazgeçti. (Madde 17-22)

Ø      Batı Trakya Yunanlılara bırakıldı. (Madde 1)

Ø      Yabancı askerlerin ülkemizde gömülü olduğu mezarlıklar, ilgili ülkenin toprağı kabul edildi. (Madde 28)

Ø      Boğazların kullanım hakkı 5 devletin kontrolüne verildi. Kıyıdan itibaren 8 kilometrelik alana asker sokamıyoruz. (Boğazların kullanımına ait sözleşme Madde 1-6)

Ø      Kapitülasyonların kaldırıldığı ilân edilmiş, buna rağmen ticaret sözleşmesinin 1.maddesiyle Türkiye'nin ithal ettiği mallara 1916 gümrük vergisi uygulanacak…

Ø      Rum-Yunan ve Türk azınlıklar karşılıklı olarak değiştirilecek. Ancak bu konudaki sözleşmenin 1 ve 2. maddelerine göre, İstanbul'da oturan Rumlar ile Batı Trakya'da oturan Türkleri kapsamayacak.

Aslında bu sözleşmede ilginç bir husus var. Rumlardan bahsedilirken Rum diyor, Batı Trakya'daki Türklerden bahsederken "Müslüman "deniliyor.

Böylece Türkiye'nin bu bölgedeki herhangi bir olaya müdahalesi önlenmiş oluyor.

Ø      Sivil tutukluların değişimine ait anlaşmanın 1.maddesine göre, Yunan tutukluları Türkiye tarafından 2 hafta içinde geri verilecek iken, Yunanistan için " en kısa sürede" deniliyor. Yani zaman kaydı yok.

Ø      Ek protokolde, Türkiye ve Yunanistan karşılıklı ülkelerindeki Yunanlı, Rum ve Türkler için genel af ilan ediyor.

Bu aftan çok az sayıdaki Türk faydalanabiliyor iken, Anadolu'da katliam yapan, Osmanlı vatandaşı iken bu devlete ihanet eden yüzlerce, binlerce Rum ve Yunan affediliyor. (Madde 1-2-3-4)

Ø      Kapitülasyonların kalktığı bildiriliyor, ancak kalktığı bildiriliyor, ancak Adalet'e ilişkin protokole göre, Türk adaletini 5 yıl için Avrupalı yargıçlar denetliyor, mahkemelere karışabiliyor. (Madde 1-6)

Ø      Kapitülasyonların kaldırılmış olmasına rağmen, Osmanlı İmparatorluğuna verilmiş kısmi ayrıcalıklara ilişkin protokolün 2. maddesi şöyle:

"yeni ayrıcalık için uzmanlarca tespit edilecek şartlar, taraflardan biri yada ötekince uygun görülmezse, Türkiye hükümeti eski ayrıcalıkların sona erdirilmesi sebebiyle karşılaştıkları gerçek zarar için uzmanların haklı göreceği zarar giderini adı geçen ortaklara ödemeyi yükümlenir. " (Madde 2)

Ø      Yunanlılardan tazminat alınmamıştır.

Ø      Musul, Kerkük, Süleymaniye alınamamıştır.

Ø      Hatay alınamamıştır.

Ø      Ege adaları Yunanlılar ve İtalyanlara bırakılmıştır.

Ø      Ortodoks Patriği Ankara'nın arzusuna rağmen yurt dışına çıkarılamamıştır.

Ø      Kimi ayrıcalıklara ilişkin mektuplar da, Türkiye, Fransız ve İngiliz şirketlerine bazı ticari avantajlar sağlaması kabul ediliyor.

Mesela, Türkiye, demiryolu yapımı için uluslararası bir ihale açmışsa, bunu bu şirketlere bildirmek zorunda olacak.

Ø      60. maddeye göre; "gerek Balkan savaşları sonucunda, gerek iş bu antlaşma ile Osmanlı İmparatorluğu'ndan kendilerine toprak verilmiş olan devletler, Osmanlı İmparatorluğu'nun işbu toprakları üzerindeki tüm taşınır ve taşınmaz mallarını, karşılıklı ödemeden söküp alacaklardır. "

LOZAN'DA KAZANDIKLARIMIZ

Ø      Batı, Türkiye ile eşit şartlarda masaya oturmayı kabul eder.

Ø      Kapitülasyonların büyük bölümü kaldırılır.

Ø      Dış borçların ödenmesinde kâğıt para kullanılması kabul edilir.

Lozan'da masaya oturan Türk heyeti zafer kazanmış bir ülkenin temsilcileridirler.

Savaş Yunanlılara karşı yapılmıştır. Yani Lozan, Türk-Yunan savaşının sonucunda toplanmıştır.

Lozan'ı bu zaferimiz toplatmıştır. O halde, Lozan'da karşımızda Yunanistan'ın olması gerekirken İngiltere, Fransa ve İtalya olmuştur.

Batı; Lozan'da bir devletler oyunu oynadı. Birinci Lozan'da direnen Türkiye, İkinci Lozan'da bu direnişi adeta teslimiyetçiliğe ve kabulcülüğe çevirdi.

Türkiye'nin istiklâlinin tanınması en büyük avantaj olarak kabul edilmektedir.

Ama bu avantajı ayakta tutacak maneviyat ve ruh öldürülünce Türkiye birçok problemle karşı karşıya kaldı.

İngiliz Avam Kamarası'nda, "Türklerin istiklâlini niçin tanıdınız?" diye yükselen itiraza Lord Gürzon verdiği cevapta: " Asıl bundan sonradır ki, Türkler bir daha eski satvet ve şevketlerine kavuşamayacaklardır. Zira biz onları, maneviyat ve ruh cephelerinden söndürmüş bulunuyoruz! " demiştir.